Oba stany, zarówno optymizmu i pesymizmu dotykają nas wszystkich zależnie od sytuacji. Jednak najczęściej, jeden ze sposobów myślenia dominuje. Wyjaśnimy sobie pokrótce kto to jest optymista, kim jest pesymista oraz spojrzymy na sprawę z perspektywy neurobiologicznej.
Kto to jest optymista i kim jest pesymista? Wyjaśniamy co to jest optymizm i pesymizm.
Celem wyjaśnienia czym jest optymizm i pesymizm zacznę od ogólnej definicji obu postaw. Optymista jest osobą podchodzącą do życia i ogółu spraw w sposób pozytywny. Badania wykazują, że optymiści zwykle są szczęśliwsi, lepiej radzą sobie z problemami i są zdrowsi od pesymistów. Charakteryzuje ich także podejmowanie większej ilości prób w czynnościach które nie wychodzą im od razu, nie poddają się wierząc w to, że wysiłek się opłaci i przyniesie pożądany efekt wraz z kolejnymi próbami, co sprawia, że są także osobami bardziej zmotywowanymi. Optymiści dzięki takiemu usposobieniu i koncentracji na pozytywach doświadczają mniejszej ilości zmartwień, nawet gdy ich założenia się nie powiodą. Napisałem kim jest optymista, czas więc na odpowiedź na pytanie, kim jest pesymista. Pesymiści są generalnie przeciwieństwem wyżej opisanych cech i sposobu myślenia, ich nastawienie skutkuje zniechęceniem , poddawaniem się i wycofaniem, co nie stwarza warunków do osiągania sukcesów i realizacji celów. Pesymista zamartwia się przyszłymi konsekwencjami, które często w ogóle nie nadchodzą. Zamartwianie i skoncentrowanie na negatywach często wpędzają pesymistę w błędne koło i problemy emocjonalne, powodując większe zestresowanie. Podsumowując, pesymista to osoba mająca skłonności do postrzegania życia i spraw z którymi się w nim spotyka jako negatywnych, co powstrzymuje pesymistę od efektywnego działania i sprawia, że jest osobą często narzekającą i krytykującą. Wiedząc czym charakteryzuje się optymizm i pesymizm, możemy przejść do tego czy można zmienić swój sposób patrzenia na świat?
Optymista, pesymista i mózg. Czy optymizmu można się nauczyć?
Optymizm bardziej związany jest z aktywnością lewej półkuli mózgu, pesymizm zaś z pobudzeniem prawej, czyli tej która skupia się na identyfikacji zagrożeń oraz na tym co może nam pójść źle. Dlatego też pobudzenie prawej półkuli sprzyja bardziej negatywnej ocenie. Badania pokazują, że celowe przyjmowania pozytywnego spojrzenia aktywuje lewą półkulę mózgu, dzięki czemu, jeśli ktoś chce, może zmienić swoje pesymistyczne nastawienie, więc optymizmu można się nauczyć! To bardzo istotna informacja, bowiem gdy wiemy, że coś jest możliwe nasza motywacja jest dużo większa, więc uzbrojony w tą wiedzę, możesz świadomie przekierowywać swoje myśli w stronę optymizmu i lewej półkuli 😉 W procesie tym bierze udział także jądro półleżące, struktura czołowego płata mózgu i jedno z jąder podstawnych. Jądro półleżace jest częścią układu nagrody, zwanego też ośrodkiem przyjemności. Jądro tez zaangażowane jest w odczuwanie nadziei, optymizm i przewidywanie nagród. W nim właśnie uwalniana jest dopamina, jeden z najważniejszych neuroprzekaźników.
Optymizm i pesymizm, a dopamina
Badania naukowe dowodzą, że optymizm nasila się, a pesymizm się obniża, gdy poziom dopaminy jest podwyższony. Amerykański psychiatra i neuronaukowiec Richard Davidson odkrył, że im większa jest aktywność jądra półleżącego, tym większy optymizm charakteryzuje daną osobę. Badacz stwierdził, że jądro półleżące odpowiada za optymistyczne nastawienie do do życia, a inni naukowcy potwierdzili, że faktycznie struktura ta inaczej zachowuje się u optymistów, a inaczej u pesymistów. Inni naukowcy z kolei odkryli, że optymiści mają bardziej aktywny zakręt obręczy w mózgu. Ważniejsze od tego czy umiemy wskazać obszary mózgu w których powstają te tendencje jest to, iż na pewno można świadomie modyfikować myślenie. Warto więc dążyć do optymistycznego myślenia, dzięki któremu jakość życia się podnosi.
Światowy dzień optymizmu
Co roku obchodzimy światowy dzień optymizmu, tym dniem jest 21 sierpnia i często obchodzony jest w przedszkolach. I dobrze! Uczmy optymizmu naszych pociech od najmłodszych lat, oczywiście ważne jest aby był to zdrowy optymizm. Nie przesadzone, optymistyczne myślenie może pomóc w lepszym przejściu przez życie i radzeniu sobie w nim, a także zwiększeniu motywacji i postrzegania świata w pozytywniejszy sposób. „Zarażamy” się wzajemnie stanami emocjonalnymi, dlatego szczęśliwsi ludzie to szczęśliwszy świat. Pamiętaj nie tylko o tym, aby myśleć w sposób bardziej optymistyczny, ale także aby osobami o podobnej optyce się otaczać, możesz też uczyć się takiej postawy razem z przyjaciółmi, dobrym wstępem do tego jest zapoznanie się z błędami poznawczymi, czyli błędami myślowymi jakie najczęściej występują u ludzi. Mózg charakteryzuje się neuroplastycznością i jest podatny na zmiany także w dorosłym życiu, więc jeśli chcesz patrzeć na świat jak optymista, znajdź w sobie dobre chęci oraz samozaparcie i zacznij już dziś!
- Richard E. Nisbett. Mindware. Narzędzia skutecznego myślenia. Wydawnictwo Smak Słowa. Sopot 2016.
- M. Dingman. Twój mózg bez tajemnic. Wydawnictwo Rebis. Poznań 2019.
- B. Wojciszke. Psychologia społeczna. Wydawnictwo naukowe Scholar. Warszawa 2020.
