W mediach pojawiła się wypowiedź Władimira Putina, transmitowana w rosyjskiej telewizji oraz w internecie, podczas uroczystości wciągnięcia flagi na maszt nowego promu „Rokossowski”. Prom został przedstawiony w rosyjskiej telewizji jako symbol samowystarczalności Rosji-wszystkie podzespoły ogromnego statku zostały określone jako rosyjskiej produkcji. Prezydent Federacji Rosyjskiej w trakcie przemówienia mówi przede wszystkim do Rosjan (uwzględniam kontekst całego wystąpienia dostępnego w serwisach rosyjskich), ale wie, że przekaz dotrze również na zachód. Nie tylko ciężar sankcji wywiera wpływ na zachowanie Putina, ale także to, co i w jaki sposób przekazuje Rosjanom przed telewizorami. Analiza werbalna i niewerbalna poniżej. Dla dociekliwych-warto zapoznać się z pełniejszym kontekstem wystąpienia na www.ntv.ru/video/2095582 . A tutaj skrócona wersja z polskim tłumaczeniem www.youtube.com/watch?v=KeLCSwi7Dyw .
Gra słów Władimira Putina
To co słyszymy to werbalnie (czyli wyrażona przy użyciu słów) bardziej stonowana wersja Putina, który używa słów o mniejszej sile perswazji np. mówi „radziłbym”, zamiast „radzę” (w j. rosyjskim cоветовал бы zamiast cоветую). Należy założyć, że jako były agent KGB i były szef FSB dobrze orientuje się w perswazji i „grze słów”, co potwierdza jego niedawna rozmowa z obecnym szefem służby wywiadu zagranicznego (SWR) Sergeyem Naryshkinem, któremu sam zwrócił uwagę na dobór słów, gdy dyrektor wywiadu powiedział „poprę”, zamiast „popieram” wniosek przy omawianiu sprawy uznania Doniecka i Ługańska jako niepodległych republik tuż przed inwazją na Ukrainę. Ponadto Putin mówi także o niewprowadzaniu sankcji, zamiast ich cofnięciu, uroczystość miała miejsce 4 marca, więc już po ogłoszeniu i wprowadzeniu bardzo dotkliwych sankcji. To również był zabieg manipulacyjny, mający na celu zmianę percepcji i uspokojenie rosyjskich słuchaczy. Powyższy przekaz nie zawierał już atomowych sugestii i straszenia zachodnich sąsiadów, wygląda na to, że na tą chwilę sankcje faktycznie zadziałały uspokajająco na Putina i jego nastawienie do agresji na inne kraje niż Ukraina.
Mowa niewerbalna Władimira Putina – dlaczego możemy ją odczytać?
Prezydent Putin twierdzi, że nie ma złych intencji wobec sąsiadów, przyjrzyjmy się zatem co dzieje się z jego ciałem. Tutaj zaznaczam, że komunikacja niewerbalna jest pierwotną formą komunikacji na poziomie gatunku ludzkiego, innymi słowy, nasi przodkowie zanim nauczyli się mowy werbalnej przez długi czas używali mowy ciała i dźwięków. Również na poziomie jednostki ludzkiej mowa niewerbalna jest pierwotną formą komunikacji, dzieci zanim powiedzą pierwsze słowo, używają ciała, np. rąk czy postawy i dźwięków do przekazania informacji rodzicom. Dlatego dzięki znajomości mowy ciała, możemy wychwycić różnego rodzaju emocje i to, że analizowana osoba w rzeczywistości nie zgadza się z tym co mówi.
Władimir Putin twierdzi, że nie ma złych intencji wobec sąsiadów – co na to mowa niewerbalna Prezydenta Rosji?
Jeżeli obejrzysz pełniejszą wersję wystąpienia w wersji rosyjskiej to szczególną uwagę zwraca fakt, że Rosjanin odnosząc się do europejskich sąsiadów i sankcji, dużą część czasu wypowiedzi odwraca głowę nie patrząc w przód, czyli w kierunku kamery, ani w kierunku wyświetlanych przed nim po lewej stronie osób widniejących na ekranie, zamiast tego patrzy w prawą stronę do dołu, co oznacza, że nie czyta też z kartki która znajduje się na wprost niego. Boczna kamera nie ujawnia, aby po lewej stronie znajdowało się coś, co może przyciągać uwagę Władimira Putina, a ponadto stanowi to zmianę w stosunku do reszty wystąpienia gdzie Prezydent pewnym wzrokiem patrzy w kamerę, co jest solidną podstawą, aby stwierdzić, iż temat sankcji i sposób przedstawiania sytuacji powoduje bardzo nie przyjemne emocje i zakłopotanie u prezydenta Rosji w czasie przemowy do swojego narodu. Na pewno jako dyktator odczuwa również dyskomfort mówiąc tym razem nie z pozycji siły jak wcześniej. Ludzie odwracają wzrok i przekręcają głowę najczęściej, gdy temat rozmowy jest w jakiś sposób kłopotliwy, nie przyjemny, a również gdy kłamią.
Co zakłopotany Władimir Putin chciał przekazać Rosjanom?
Dwukrotne podkreślenie, iż Putin nie ma żadnych złych intencji sugeruje, że zależy mu na tym, aby właśnie te słowa dotarły do ludzi w jego kraju, mają one przekonać ich, że to nie on jest agresorem. Zarówno za pierwszym jak i za drugim razem, jak je wypowiada występują w jego zachowaniu niewerbalnym symptomy stresu, agresji, zakłopotania i nieszczerości. Gdy Putin zaczyna mówić (widać to na wideo z rosyjskiej telewizji) przełyka ślinę, splata łonie i palce przed sobą, mocniej niż w innych filmach z ostatniego okresu. Jest to przesłanka odnośnie tego, iż temat jest frustrujący dla Putina. Tutaj nadal odwraca głowę i wzrok od kamery. Za pierwszym razem również napina i rozszerza usta (1 sekunda), mówiąc o tym drugi raz agresywnie wysuwa głowę do przodu, chcąc jeszcze mocniej utrwalić wiadomość odbiorcom w swoim kraju. Od 3 do 37 sekundy (wideo z polskim tłumaczeniem) Putin unosi kciuki około 28 razy. W wielu okolicznościach wznoszone kciuki oznaczają pozytywne emocje, tutaj jest to wyrazem zdenerwowania poruszanym tematem i przedstawiania go w krzywym zwierciadle. Na innych nagraniach z ostatniego okresu nie widzieliśmy tak częstego unoszenia kciuków przez Prezydenta Rosji gdy siedział w tej samej pozycji. Być może jego dłonie są mocniej splecione, również dlatego, aby nad nimi zapanować, ale anatomia ludzkiej ręki sprawia, iż kciuki nie są łatwe do kontrolowania w takiej pozycji co łatwo można dostrzec na wideo. W 5 sekundzie gdy mówi o tym, iż nie ma złych intencji w stosunku do sąsiednich krajów jego ciało mocno reaguje, prawy nadgarstek lekko wysuwa się do przodu, po czym następuje przesunięcie (szarpnięcie) ciała i prawego łokcia w jego prawą stronę. Jeśli nie mamy do czynienia z jakąś chorobą neurologiczną, o której nie wiemy, to najpewniej jest to reakcja ciała na wyrzut neuroprzekaźników w stresie m.in. adrenaliny przez którą ciężko zapanować nad własnym ciałem. W sekwencji tych reakcji należy także uwzględnić opisane wyżej unoszenie kciuków oraz stale napięte czoło, sumarycznie zebrane reakcje ciała w tym krótkim momencie dają nam obraz osoby zakłopotanej i nieszczerej. 7 sekunda dopełnia ten obraz poprzez, prawdopodobnie stresowe, szybkie zassanie powietrza oraz 11 sekunda w której Putin zaciska usta. W między czasie gdy mówi o tym, że radziłby sąsiadom Rosji nie eskalować sytuacji w 8 sekundzie wprawne oko dostrzeże mikroekspresję powodującą odsłonięcie zębów, świadczy to o odczuwaniu tzw. wstrętu i odrazy, można z tego wywnioskować negatywne nastawienie w stosunku do omawianej grupy i sankcji. W 14 sekundzie gdy mówi, że Rosja wypełnia wszystkie swoje zobowiązania występują kolejne symptomy nieszczerości, ponownie Putin skręca głowę, dystansując się od wypowiadanych słów, dodatkowo podrywając prawy bark, co w tym kontekście najpewniej jest kolejną reakcją układu nerwowego na mijanie się z prawdą. W czasie wypowiadania „i nadal będziemy je wypełniać” następuje chwilowe zamknięcie powiek, dłuższe niż inne w tym przemówieniu-może to być reakcja na odczuwane zagrożenie, co potwierdza agresywne wysunięcie twarzy w przód niemal równolegle. Jeśli interesuje Cię analiza mowy ciała Władimira Putina i jego generałów KLIKNIJ TUTAJ.
